Αφορμή ή άλλοθι για τις αγορές ο κοροναϊός;: Το sell-off στις αγορές δεν θα μπορούσε να μην επηρεάσει και το X.A. Οι φόβοι για σημαντική επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας λόγω του κοροναϊού οδηγεί σε νέες ρευστοποιήσεις.
Της Ελευθερίας Κούρταλη
Κύματα έντονης μεταβλητότητας έως και βαθιάς διόρθωσης έστειλε στις αγορές μετοχών και στροφή στα επενδυτικά καταφύγια και ειδικά στα κρατικά ομόλογα, η έξαρση του κοροναϊού, με το ξέσπασμα αυτό να έρχεται σε μία στιγμή όπου οι διεθνείς αγορές προέρχονταν από μία σταθερή και ισχυρή ανοδική πορεία, ωθώντας έτσι πολλούς επενδυτές στο να... αξιοποιήσουν αυτή την αφορμή ή ευκαιρία και να ρευστοποιήσουν τα σημαντικά κέρδη του προηγούμενου διαστήματος. Σε αυτό το σκηνικό, το Χρηματιστήριο Αθηνών δεν μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση καθώς εκτός του ότι σημείωσε το τελευταίο 12μηνο τα υψηλότερα κέρδη διεθνώς, παραμένει μια ρηχή αγορά και άρα ευάλωτη στους εξωτερικούς τριγμούς.
Παραμένουν οι κίνδυνοι
Αφορμή, όπως έδειχνε η τεχνική ανάλυση εδώ και κάποιο διάστημα, αρκετοί διεθνείς δείκτες –όπως και το Χ.Α.– που κινούνταν σε επίπεδα τα οποία μπορεί να δώσουν μία διόρθωση. Παράλληλα, όπως έχουμε επισημάνει και στο παρελθόν στο "Κεφάλαιο", οι κίνδυνοι γύρω από τις αγορές είναι πολλοί. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο τραπεζικός κλάδος διεθνώς παραμένουν κρίσιμα, το παγκόσμιο χρέος βρίσκεται σε επίπεδα-ρεκόρ και στο 322% του ΑΕΠ, ενώ μία ξαφνική άνοδος του πληθωρισμού μπορεί ωθήσει τη Fed στο να βάλει στο τραπέζι την αύξηση των επιτοκίων κάτι το οποίο εάν υλοποιηθεί θα αλλάξει εντελώς τις ισορροπίες στα διεθνή χρηματιστήρια. Το σκηνικό, λοιπόν, για μία διόρθωση, δεδομένων και των πιθανών κινδύνων προσεχώς, κατά κάποιους, θα μπορούσε να αρχίσει να στήνεται.
Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, εάν ο κοροναϊός "μεταδοθεί" στην οικονομία, δηλαδή εάν οι επιπτώσεις του στο κινεζικό –και στη συνέχεια στο παγκόσμιο– ΑΕΠ είναι σοβαρές σε ένα περιβάλλον στο οποίο όλες οι οικονομίες διεθνώς ήδη σημειώνουν επιβράδυνση, τότε τα σενάρια για ύφεση που έχουν μεταφερθεί για το... μέλλον θα ζωντανέψουν, οδηγώντας σε σοβαρή διόρθωση στις αγορές. Όπως σημειώνει και η Morgan Stanley, τα θεμελιώδη μεγέθη των αγορών έδειχναν ήδη σκεπτικισμό γύρω από την ανάπτυξη –και ειδικά των ΗΠΑ– πριν από την εκδήλωση του κοροναϊού.
Είναι γνωστό, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, ιδιαίτερα σε όσους ασχολούνται χρόνια με τις αγορές, ότι από παλιά ίσχυε η ρήση πως "όταν βήχει η Αμερική κρυολογεί ο κόσμος όλος". Και η ρήση αυτή παραμένει σε ισχύ παρά το γεγονός ότι σε οικονομικούς όρους η ισχύς των ΗΠΑ είναι ελαττωμένη εξαιτίας της αναρρίχησης της οικονομικής ισχύος της Κίνας. Σύμφωνα και με την Kyklos Securities, ενόσω ολόκληρη η Κίνα τελεί σε καραντίνα με τις μετακινήσεις πολιτών για οποιουσδήποτε λόγους (για τουρισμό ή για τη διεκπεραίωση οικονομικών δοσοληψιών) να αναστέλλονται, οι αρνητικές επιπτώσεις για το κινεζικό ΑΕΠ είναι προφανής (και ενδεχομένως άλλων χωρών), η έκταση των οποίων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του φαινομένου.
Νευρικότητα
Κατά κάποιους αναλυτές, η νευρικότητα και στη συνέχεια το sell-off στις αγορές, μπορεί και να αποτέλεσε για κάποιους το... άλλοθι, ρευστοποιώντας τα κέρδη τους έτσι ώστε να μπορέσουν να επιστρέψουν αργότερα σε χαμηλότερα επίπεδα αποτιμήσεων. Πολλοί στην αγορά αναζητούσαν κάποια νέα που θα χτυπούσαν τον πρόσφατο ενθουσιασμό, σημειώνει η Spartan Capital Securities. Αυτή η είδηση για τον ιό δημιουργεί μια τέλεια καταιγίδα και μπορεί να κάνει τους επενδυτές να αγνοήσουν τα οποία θετικά μπορεί να υπάρχουν αυτή τη στιγμή, επισημαίνει. Την ίδια στιγμή, η J.P. Morgan εκτιμά ότι η τρέχουσα πτώση δημιουργεί ευκαιρίες. Όταν υπάρξουν ανησυχίες για θέματα υγείας είτε τοπικά είτε παγκόσμια, ή για τρομοκρατικά χτυπήματα, η ιστορία έχει δείξει ότι εκείνη ακριβώς τη στιγμή δημιουργούνται αγοραστικές ευκαιρίες, σημειώνει.
Όπως αναφέρουν ξένοι αναλυτές, η εξάπλωση του κοροναϊού στην Κίνα δείχνει ταχύτερη από προηγούμενες επιδημίες (π.χ. SARS), ενώ μπορεί να επηρεάσει σημαντικούς κλάδους της οικονομίας, ιδίως την κατανάλωση και την εφοδιαστική αλυσίδα. Αξίζει να σημειώσουμε πως η επιδημία του SARS συνέβαλε στην πτώση των παγκόσμιων αγορών στις αρχές του 2003, αλλά οι μετοχές ανέκαμψαν μόλις ο ιός περιορίστηκε. Ο δείκτης S&P 500 υποχώρησε περίπου 10% από τις αρχές του 2003 έως τα μέσα Μαρτίου, αλλά τελείωσε το έτος με κέρδη 26%. Βεβαίως, οι συνθήκες στις αγορές το 2003 ήταν διαφορετικές από ό,τι σήμερα, με τις μετοχές να βρίσκονται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα μετά και την τεχνολογική φούσκα (dot com) η οποία ακολούθησε μία 10ετή bull market. H επιδημία SARS συνοδεύτηκε, επίσης, από έναν άλλο σημαντικό διεθνή παράγοντα για τις αγορές το 2003, καθώς οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Ιράκ τον Μάρτιο.
Επιπτώσεις
Όπως, λοιπόν, σημειώνουν οι αναλυτές, η μακροπρόθεσμη επίδραση στις αγορές από τον ιό θα καθοριστεί από το πόσο θα αποδυναμώσει την οικονομική ανάπτυξη στην Κίνα. Οικονομολόγοι στην Κίνα, πάντως, εκτιμούν ότι η κρίση στην οικονομία λόγω του ιού θα μπορούσε να χτυπήσει την ανάπτυξη της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη κατά 1% στο πρώτο τρίμηνο και στο 5% στο ΑΕΠ, χτυπώντας όλους τους κλάδους της οικονομίας, από τα ορυχεία έως και τα αγαθά πολυτελείας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Citi η ανάπτυξη της Κίνας το 2020 θα επιβραδυνθεί στο 5,5% από 5,8% που προέβλεπε πριν, με το μεγαλύτερο χτύπημα να σημειώνεται στο πρώτο τρίμηνο του έτους.
Από την πλευρά της η J.P. Morgan σημειώνει πως ο οικονομικός αντίκτυπος του κοροναϊού θα καθοριστεί από τον βαθμό στον οποίο εξαπλώνεται ενώ προσθέτει ότι χρειάζονται χειροπιαστά στοιχεία για τις επιπτώσεις στα οικονομικά μεγέθη πριν να υπάρξει κάποια σημαντική εκτίμηση του αντίκτυπου του ιού.
Σε ό,τι αφορά την παγκόσμια ανάπτυξη, η Morgan Stanley εκτιμά ότι σίγουρα θα υπάρξουν επιπτώσεις στο ΑΕΠ του πρώτου τριμήνου, αλλά εάν οι οδηγοί της παγκόσμιας ανάκαμψης παραμένουν "ανέπαφοι", η ανάπτυξη θα επανέλθει στην πορεία ανάκαμψης, όταν τα αποτελέσματα της αναστάτωσης εξασθενίσουν. Εάν η εξάπλωση του ιού συνεχίσει για τρεις έως τέσσερις μήνες, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μπορούσε να πληγεί περαιτέρω κατά 0,2% έως 0,4% το δεύτερο τρίμηνο, σημειώνει.
Στο ίδιο επίπεδο, εάν ο ιός κορυφωθεί τον Φεβρουάριο ή τον Μάρτιο, η ανάπτυξη του πρώτου τριμήνου στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου θα μπορούσε να υποστεί χτύπημα της τάξης του 0,5% έως 1%. Εάν, ωστόσο, η κορύφωση έρθει αργότερα, σε τρεις με τέσσερις μήνες, η ανάπτυξη του πρώτου εξαμήνου στην Κίνα θα μπορούσε να επιβραδυνθεί κατά 0,6% έως 1,1%, ωστόσο θα μπορούσε να "καλυφθεί" από μέτρα στήριξης της κεντρικής τράπεζες. Έτσι, η M.S δεν αλλάζει τους στόχους για τα επίπεδα των διεθνών δεικτών στα τέλη του έτους, σημειώνοντας πως οι δείκτες MSCI China και CS1300 θα σημειώσουν άνοδο 1% και 4% αντίστοιχα φέτος.
Το πισωγύρισμα και η συνέχεια για το Χ.Α.
Το Χρηματιστήριο Αθηνών απέδειξε για μία ακόμη φορά πως ο βηματισμός του είναι απόλυτα συγχρονισμένος με αυτόν των διεθνών χρηματιστηρίων. Αν και ο ιδιαίτερα χαμηλός τζίρος δεν αφήνει τη μετάφραση των... έντονων ρευστοποιήσεων στην αγορά, ωστόσο το γεγονός παραμένει πως το τελευταίο διάστημα σημειώθηκε κάποια έξοδος χαρτοφυλακίων από τις θέσεις τους στις δεικτοβαρείς μετοχές και τις τράπεζες παρά την στάση αναμονής που μπορεί να τηρούν κάποιοι άλλοι επενδυτές. Το αποτέλεσμα ήταν πως ενώ ο Γενικός Δείκτης είχε βρεθεί πριν από μία περίπου εβδομάδα στις 950 μονάδες και έβλεπε με σχετική "άνεση" τις 1.000, πλέον παλεύει να κρατήσει τα κεκτημένα των 900 μονάδων.
Έτσι, το Χ.Α. άφησε πολλούς θετικούς καταλύτες να περάσουν τις τελευταίες ημέρες χωρίς να το... ακουμπήσουν, όπως η αναβάθμιση από τη Fitch, η έξοδος-ορόσημο της Ελλάδας στις αγορές με το 15ετές και μία ακόμη δημοπρασία (εξάμηνων) εντόκων, όπου το ελληνικό Δημόσιο δανείστηκε με αρνητικά επιτόκια (-0,05%).
Οι εγχώριοι αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί σημειώνοντας πως οι απαιτητικές αποτιμήσεις στο Χ.Α. αλλά και διεθνώς, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα κάνουν τις μετοχικές αγορές ευερέθιστες και για αυτό δηλώνουν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί για το επόμενο διάστημα. Σύμφωνα και με εγχώριους τεχνικούς αναλυτές, ένδειξη που έδινε αφορμή διόρθωσης ήταν η εικόνα του δείκτη MACD την περασμένη εβδομάδα, ο οποίος βρισκόταν σε υπερτιμημένες ζώνες διαπραγμάτευσης. Στο πρόσφατο παρελθόν, σύμφωνα με την Beta Securities, η δεύτερη εβδομάδα υπερτίμησης του MACD είχε συμπέσει με υπερτιμημένες ζώνες του RSI δίνοντας μια γρήγορη διόρθωση η οποία αποφόρτισε το εβδομαδιαίο διάγραμμα.
Δεν έχει χαθεί το momentum
Οι θετικές εκθέσεις των ξένων οίκων για το Χ.Α. –και καθώς οι αγορές διορθώνουν– ωστόσο συνεχίζονται, κάτι που δείχνει ότι το momentum δεν έχει χαθεί και πως, μετά ένα διάστημα συσσώρευσης, η αγορά μπορεί να κοιτάξει εκ νέου υψηλότερα. Δημιουργούνται έτσι οι προϋποθέσεις για μείωση του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος, ενώ οι εγχώριοι καταλύτες (αναπτυξιακή δυναμική, αναβαθμίσεις, δημοσιονομική χαλάρωση, ιδιωτικοποιήσεις) είναι μπροστά, οπότε –εάν φυσικά δεν διογκωθεί το sell-off στις διεθνείς αγορές– υπάρχουν αφορμές τις οποίες μπορεί να κεφαλαιοποιήσει το Χ.Α. στη συνέχεια. Με λίγα λόγια, οι ευκαιρίες στην αγορά υπάρχουν και θα υπάρξουν.
Η HSBC σημείωσε πως παρά τις εντυπωσιακές αποδόσεις του 2019, το Ελληνικό Χρηματιστήριο έχει πολλά περισσότερα να δώσει φέτος, ενώ τοποθετεί στη λίστα με τις 20 κορυφαίες επιλογές από το περιβάλλον των αναδυόμενων αγορών τη μετοχή της Alpha Bank, Υπενθυμίζεται πως η HSBC από τον Νοέμβριο τηρεί overweight στάση για τις ελληνικές μετοχές, όταν και προχώρησε στην αναβάθμισή της από ουδέτερη. Όπως επισημαίνει η βρετανική τράπεζα, η ελληνική αγορά μετοχών σημείωσε πολύ καλή πορεία το 2019, ωστόσο, κατά την άποψή της, έχει σημαντικό περαιτέρω περιθώριο ανόδου. Το ελληνικό μακροοικονομικό story βελτιώθηκε σημαντικά υπό τη νέα κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, όπως τονίζει, ενώ παράγοντες που σχετίζονται περισσότερο με τις μετοχές, όπως οι αποτιμήσεις, τα κέρδη και η ρευστότητα, όλα έχουν περιθώρια να προσθέσουν σε αυτό το story, όπως τονίζει.
Αισιόδοξη για το Χ.Α. δηλώνει και η Axia, επισημαίνοντας πως, αν και οι αποδόσεις του 2019 είναι δύσκολο να επαναληφθούν, η πορεία της αγοράς θα είναι θετική, ενώ αναμένει ότι θα αλλάξει σταδιακά το μείγμα των επενδυτών, με τα χαρτοφυλάκια που έχουν πιο μακροπρόθεσμους επενδυτικούς ορίζοντες να αρχίζουν να επιστρέφουν.
Όσον αφορά τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς, παραμένουν αρκετά ευνοϊκά και έτσι αναμένεται η αύξηση των κερδών ανά μετοχή (EPS) των μετοχών του FTSE25 να κινηθεί στο 22,8% σε ετήσια βάση το 2020. Οι μετοχές του FTSE-25 (εκτός τραπεζών) αναμένεται να κινηθούν επίσης με δείκτη P/E το 2020 και το 2021 στο 14,9x με 12,7x, σε σύγκριση με το 18,1x το 2019, ενώ όσον αφορά τον δείκτη EV / EBITDA για το 2020-21 τοποθετείται στο 8,0x-7,2x, σε σύγκριση με 8,5x το 2019. Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας για την κερδοφορία των ελληνικών εισηγμένων, όπως επισημαίνει η Axia, είναι η μείωση του συντελεστή φορολογίας εταιρειών σε 24% από 28%, ενώ μια περαιτέρω μείωση στο 20% (προοπτική που έχει τεθεί από την κυβέρνηση) θα δώσει περαιτέρω ώθηση στα καθαρά κέρδη.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, υπάρχουν περαιτέρω περιθώρια ανόδου στις τράπεζες, ενώ οι δεικτοβαρείς μετοχές εκτός του χρηματοπιστωτικού κλάδου θα κινηθούν με αποδόσεις άνω του 20%.
Όπως σημείωσε η Euroxx Securities σε ανάλυσή της, πιθανοί θετικοί καταλύτες για το επόμενο διάστημα είναι η αύξηση του μέσου όγκου συναλλαγών, η εισαγωγή νέων εταιρειών στην αγορά, νέες αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, καθώς και η πιθανή επιστροφή του Χ.Α. στις ανεπτυγμένες αγορές, κάτι που είναι πιθανόν να αποτελέσει θέμα του 2021. Αυτές οι εξελίξεις, τονίζει, θα είναι το αποτέλεσμα της ενίσχυσης της οικονομικής ανάπτυξης και της περαιτέρω αποκλιμάκωσης των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων.
*Αναδημοσίευση από το "Κεφάλαιο" που κυκλοφορεί
