Οι τεχνολογικοί κολοσσοί, όπως η Microsoft και η Amazon, στρέφονται στην πυρηνική ενέργεια κυρίως λόγω της εκρηκτικής ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), η οποία απαιτεί τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας για τη λειτουργία των data centers.
Σύμφωνα με το άρθρο του Forbes Greece και άλλες σχετικές αναφορές, οι βασικοί λόγοι είναι οι εξής:
Τεράστιες Ενεργειακές Απαιτήσεις: Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης (όπως το ChatGPT)
απαιτούν πολύ μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ από τις παραδοσιακές αναζητήσεις ή υπηρεσίες cloud. Αυτό οδηγεί σε μια πρωτοφανή αύξηση της ζήτησης για ρεύμα, που οι ανανεώσιμες πηγές (ήλιος, άνεμος) δυσκολεύονται να καλύψουν πλήρως λόγω της αστάθειάς τους.Ανάγκη για Σταθερή Ενέργεια (Baseload Power): Τα data centers πρέπει να λειτουργούν 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες τον χρόνο. Η πυρηνική ενέργεια παρέχει σταθερή, συνεχή ροή ηλεκτρισμού («φορτίο βάσης»), σε αντίθεση με τις ανανεώσιμες πηγές που εξαρτώνται από τις καιρικές συνθήκες.
Στόχοι Βιωσιμότητας και Μηδενικών Ρύπων: Οι εταιρείες αυτές έχουν δεσμευτεί να μηδενίσουν το ανθρακικό τους αποτύπωμα. Η πυρηνική ενέργεια θεωρείται «καθαρή» πηγή καθώς δεν εκπέμπει αέρια του θερμοκηπίου κατά την παραγωγή, επιτρέποντάς τους να αναπτύσσουν την AI χωρίς να παραβιάζουν τις πράσινες δεσμεύσεις τους.
Επένδυση σε Νέες Τεχνολογίες (SMRs): Η Amazon και η Google επενδύουν ιδιαίτερα στους Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες (Small Modular Reactors - SMRs). Αυτοί είναι μικρότεροι, πιο ευέλικτοι και φθηνότεροι στην κατασκευή από τους παραδοσιακούς πυρηνικούς σταθμούς, και μπορούν να τοποθετηθούν πιο κοντά στα data centers.
Σημαντικά παραδείγματα κινήσεων:
Η Microsoft υπέγραψε συμφωνία για την επαναλειτουργία του αντιδραστήρα στο Three Mile Island (Πενσυλβάνια), αγοράζοντας αποκλειστικά την ενέργεια που θα παράγει για τα επόμενα 20 χρόνια.
Η Amazon εξαγόρασε ένα data center που τροφοδοτείται απευθείας από πυρηνικό σταθμό στην Πενσυλβάνια και επενδύει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στην εταιρεία X-energy για την ανάπτυξη SMRs.
Με λίγα λόγια, η πυρηνική ενέργεια θεωρείται πλέον ο μόνος τρόπος για να τροφοδοτηθεί η «πείνα» της AI για ρεύμα με τρόπο σταθερό, αξιόπιστο και φιλικό προς το κλίμα.
Παρόλο που η τεχνολογία των Μικρών Αρθρωτών Αντιδραστήρων (SMRs) βρίσκεται σε στάδιο ταχείας ανάπτυξης και οι πρώτες εμπορικές τοποθετήσεις αναμένονται προς το τέλος της δεκαετίας (2028–2030), ορισμένες εταιρείες θεωρούνται πρωτοπόροι καθώς διαθέτουν μοντέλα που έχουν λάβει εγκρίσεις ή βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή.
Οι κυριότερες εταιρείες με μοντέλα «έτοιμα» (σε επίπεδο πιστοποιημένου σχεδιασμού ή προχωρημένης αδειοδότησης) είναι:
1. NuScale Power (ΗΠΑ) – Το μοντέλο VOYGR
Κατάσταση: Είναι η πρώτη και μοναδική εταιρεία που έχει λάβει επίσημη πιστοποίηση σχεδιασμού από την Επιτροπή Πυρηνικής Ρύθμισης των ΗΠΑ (NRC).
Ετοιμότητα: Το μοντέλο της θεωρείται το πλέον εμπορικά ώριμο. Παρόλο που ένα μεγάλο έργο τους στις ΗΠΑ (UAMPS) ακυρώθηκε λόγω κόστους, η εταιρεία έχει υπογράψει συμφωνίες για εγκατάσταση στη Ρουμανία και συνεργάζεται με την Amazon (μέσω της X-energy) και την Google (μέσω της Kairos).
2. GE Hitachi Nuclear Energy (ΗΠΑ/Ιαπωνία) – Το μοντέλο BWRX-300
Κατάσταση: Θεωρείται το πιο «κοντινό» στην πραγματική λειτουργία για τον δυτικό κόσμο.
Ετοιμότητα: Η Ontario Power Generation (OPG) στον Καναδά έχει ήδη ξεκινήσει προκαταρκτικές εργασίες στο Darlington, με στόχο ο πρώτος αντιδραστήρας να λειτουργήσει το 2028. Είναι το πρώτο SMR που έχει λάβει άδεια κατασκευής στον Καναδά. Επίσης, η Πολωνία έχει παραγγείλει σημαντικό αριθμό τέτοιων μονάδων.
3. China National Nuclear Corporation (Κίνα) – Το μοντέλο ACP100 (Linglong One)
Κατάσταση: Είναι το πρώτο SMR στον κόσμο που βρίσκεται υπό κατασκευή (ξεκίνησε το 2021 στο νησί Hainan).
Ετοιμότητα: Σε αντίθεση με τα δυτικά μοντέλα που είναι ακόμα στα χαρτιά ή σε φάση αδειοδότησης, ο κινεζικός αντιδραστήρας είναι σε φάση ολοκλήρωσης και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία πολύ σύντομα (περίπου το 2026).
4. Rosatom (Ρωσία) – Το μοντέλο RITM-200
Κατάσταση: Η Ρωσία διαθέτει ήδη σε λειτουργία το Akademik Lomonosov, έναν πλωτό πυρηνικό σταθμό με δύο αντιδραστήρες τύπου SMR.
Ετοιμότητα: Έχουν ήδη αναπτύξει και χερσαίες εκδοχές (RITM-200N) που προορίζονται για απομακρυσμένες περιοχές, με την πρώτη μονάδα να είναι υπό κατασκευή στην Γιακουτία.
5. Rolls-Royce SMR (Ηνωμένο Βασίλειο)
Κατάσταση: Το μοντέλο της βρίσκεται σε διαδικασία «Generic Design Assessment» (GDA) στη Βρετανία, η οποία είναι πολύ αυστηρή.
Ετοιμότητα: Η εταιρεία υποστηρίζει ότι το 90% της κατασκευής θα γίνεται σε εργοστάσιο. Αν και δεν έχει ξεκινήσει ακόμα η κατασκευή, η βρετανική κυβέρνηση την έχει επιλέξει ως βασικό προμηθευτή για το ενεργειακό της δίκτυο.
6. X-energy (ΗΠΑ) – Το μοντέλο Xe-100
Κατάσταση: Πρόκειται για αντιδραστήρα υψηλής θερμοκρασίας, ψυχόμενο με αέριο (High-Temperature Gas-Cooled).
Ετοιμότητα: Έλαβε τεράστια ώθηση από την Amazon, η οποία επένδυσε στην εταιρεία με σκοπό να αναπτυχθούν πάνω από 5 GW ενέργειας στις ΗΠΑ έως το 2039.
Σύνοψη: Αν ψάχνετε για το ποια εταιρεία μπορεί να «παραδώσει» συντομότερα:
Στην Κίνα και τη Ρωσία λειτουργούν ήδη ή ολοκληρώνονται.
Στη Δύση, η GE Hitachi (Καναδάς/2028) και η NuScale είναι οι πιο κοντινές στην υλοποίηση, με την Holtec και την Westinghouse (AP300) να ακολουθούν.
